Europejskie Dni Dziedzictwa




Programowy Ruch Odkrywców po raz kolejny wspiera inicjatywę Europejskich Dni Dziedzictwa. Tym razem jako ich oficjalny partner. Przeczytajcie jak możecie włączyć się w organizację.

 

I. Święto zabytków

Czy zabytki mają swoje święto? Jeśli tak, to co miałyby świętować? – Długością swojego „życia” czasem nawet kilkunastokrotnie przewyższają nasz wiek. Są skarbnicą wiedzy i uciechą dla oka. Powody możemy mnożyć. Doskonałą okazję ku temu stanowią Europejskie Dni Dziedzictwa, które są największym w Europie projektem społeczno-edukacyjnym. Ich głównym celem jest promowanie regionalnego dziedzictwa kulturowego oraz przypominanie o wspólnych korzeniach kultury europejskiej. Co roku we wrześniu kraje, w których odbywa się to wydarzenie, udostępniają do zwiedzania liczne zabytki i inne dobra kultury, a także organizują wykłady, wystawy i inne imprezy towarzyszące. Skierowane są one do szerokiej i różnorodnej grupy odbiorców, co nadaje im wymiar uniwersalny. Takie inicjatywy sprawiają, że idea zyskuje nowych zwolenników, stając się tym samym najważniejszym wydarzeniem kulturalnym Starego Kontynentu. Dzięki temu obywatele państw uczestniczących w EDD mają doskonałą okazję do poznania dorobku kulturowego regionu, który zamieszkują. Poprzez zwiększenie wiedzy na temat lokalnych zabytków i historii regionu tworzy się świadomość obywatelska, połączona z poczuciem odpowiedzialności za cenne miejsca i dorobek, zrozumienie problemu niszczejących, niezadbanych, zapomnianych skarbów. To drugie dno EDD.

II. Efekt domina – czyli jak to wszystko się zaczęło

Pomysł narodził się 3 października 1985 r. w Granadzie w Hiszpanii podczas II Konferencji Rady Europy. Ówczesny minister kultury Francji zaproponował zorganizowanie w całej Europie zainicjowanych we Francji w poprzednim roku Dni Otwartych Zabytków. Koncepcja została zaakceptowana i właśnie wtedy pierwszy raz bezpłatnie udostępniono zwiedzającym obiekty, do których dostęp był dotychczas ograniczony. Inicjatywa szybko zyskała duże zainteresowanie tak, że już w 1991 r. Rada Europy ustanowiła Europejskie Dni Dziedzictwa. Z każdym rokiem imprezy organizowane w ramach EDD zyskują na popularności. W obchodach uczestniczą wszystkie państwa europejskie oraz Turcja, Armenia, Azerbejdżan i Gruzja. Polska włączyła się do akcji w 1993 r. i jest obecnie jednym z 49 krajów biorących w niej udział. Organizatorzy i koordynatorzy EDD proponują co roku ponad 1000 imprez. Z możliwości uczestniczenia w największej imprezie kulturalnej Europy korzysta kilkaset tysięcy Polaków. Jest ona okazją do bezpłatnego zwiedzania miejsc, które na co dzień są dla nich niedostępne, odkrycia historii swojego regionu i poznania jego bogactwa kulturowego. W ten oto sposób pomysł jednego kraju rozprzestrzenił się na całą Europę, dając mieszkańcom możliwość ‘zadumania’ się nad historią i kulturą – swojej małej Ojczyzny, kraju, ale także całej Europy. W innych krajach Dni Dziedzictwa mają rangę niemal świąt narodowych – tłumy odwiedzają muzea, skanseny i inne miejsca, otwarte specjalnie na tę okazję.

III. Efekt skali

Europejskie Dni Dziedzictwa z roku na rok cieszą się coraz większym zainteresowaniem i poparciem władz samorządowych i instytucji kultury oraz osób prywatnych. Stają się ważnym elementem edukacji i promocji ochrony dziedzictwa narodowego. Poprzez liczne akcje silnie wpisują się w świadomość obywateli. W Polsce to duże przedsięwzięcie koordynuje Narodowy Instytut Dziedzictwa, a nad dotychczasowymi edycjami honorowy patronat sprawował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W akcje angażują się liczne muzea, skanseny i inne instytucje kultury, które udostępniają swoje obiekty i organizują wydarzenia dla społeczności. Pomocą w ich planowaniu służą miejscowe domy kultury, stowarzyszenia, kluby. Zabezpieczenie finansowe niejednokrotnie oferują miejscowe samorządy, a także prywatni przedsiębiorcy. Patronat nad akcją obejmują lokalne telewizje, radio i prasa. Europejskie Dni Dziedzictwa to wspólne dzieło tysięcy mieszkańców naszego kontynentu angażujących się w akcję, przekazujących swoją wiedzę, pasję i zaangażowanie. To efekt pracy każdego wolontariusza, zaangażowanego w organizację wydarzenia w swojej miejscowości. To czas dziedzictwa!

IV. Krajobraz dziedzictwa – dziedzictwo krajobrazu

Zgodnie z decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego hasło przewodnie 25. edycji EDD w Polsce brzmi: „Krajobraz dziedzictwa – dziedzictwo krajobrazu”.

Poprzez tak sformułowany temat będziemy chcieli pokazać krajobraz, jako zapis działalności pokoleń naszych przodków. Różne historie i tradycje, z których przez wieki tkany jest krajobraz kulturowy wiążący to co ludzkie z naturalnym środowiskiem przyrodniczym. Zachęcimy do odczytania wielowarstwowych treści przekazywanych przez jego poszczególne składniki i ich wzajemne relacje. Bo krajobraz kulturowy sam z siebie nie powstał, to obecność człowieka, jego wiedza, wrażliwość i zmienianie przestrzeni w miejsce, którego istotę spróbujemy podczas EDD „odczytać”.

Będziemy chcieli pokazać jaki jest krajobraz naszego dziedzictwa: piękno dużych miast, malowniczość wsi oraz wszystko to, co zawiera w sobie to pojęcie. Poprzez zabawę i edukację pokażemy jak się zmieniał, jak powstawały i kształtowały się miasta. 

Będziemy chcieli zwrócić uwagę mieszkańców małych miast  i dużych aglomeracji na potrzebę uporządkowania przestrzeni, zachowanie ładu, aby przekazać kolejnym pokoleniom krajobraz zapisany treściami świadczącymi o wielowiekowej historii i szacunku dla człowieka oraz środowiska, budzącymi silne poczucie identyfikacji i dumy.

-źródło: http://edd.nid.pl/page/news?id=40&name=EDD-2017-Krajobraz-dziedzictwa-dziedzictwo-krajobrazu

 

V. Do dzieła!

Wziąć udział w organizacji Europejskich Dniach Dziedzictwa może każda jednostka podstawowa (tzn. gromada, drużyna, krąg czy klub), także nie należąca do Programowego Ruchu Odkrywców. Jednostka może działać sama lub współpracować z inną. Wasze wydarzenie organizowane w ramach EDD może odbywać się w dowolny weekend września. Jego organizację (wraz z danymi drużyn) należy zgłosić w formularzu  przynajmniej 3 dni przed zaplanowanym terminem realizacji. Zarówno przed zgłoszeniem jak i po jego dokonaniu możecie konsultować się z odpowiadającymi za wsparcie drużyn mentorami PRO pod adresem MentorzyPRO@zhp.pl – to szansa na uzyskanie cennych porad i inspiracji!

Realizacja zadania niesie ze sobą uzyskanie punktów w rankingu na stronie raporty.odkrywcy.zhp.pl (także przez drużyny nie realizujące dotąd propozycji programowych PRO). Wśród kryteriów uwzględnianych przy ocenie znajdują się m.in. zasięg wydarzenia (w tym także promowanie go wśród lokalnej społeczności), jego walory merytoryczne czy liczba uczestników. Raport ze zrealizowanego wydarzenia należy umieścić na stronie raporty.odkrywcy.zhp.pl.

 

VI. Zadania

  1. Ponieważ to Wy znacie swoją okolicę i jej krajobraz to także Wy będziecie wiedzieć jak pokazać dziedzictwo jej krajobrazu (i krajobraz jego dziedzictwa). Dlatego też we współpracy z lokalnymi instytucjami zrealizujcie własny pomysł na wydarzenie! Inspiracji możecie poszukać na stronie edd.nid.pl bądź u mentorów.Punktacja: Jednostka realizująca przedsięwzięcie samodzielnie może otrzymać do 80 punktów. W przypadku współdziałania każda z jednostek może otrzymać maksymalnie po 60 punktów.
  2. Niewątpliwie jedną ze skuteczniejszych form dokumentacji zmian w krajobrazie jest jego dokumentacja za pomocą fotografii. Zatrzymany obraz – współczesny w zestawieniu z historycznym – pozwoli zauważyć jak krajobraz dziedzictwa zmienił się na przestrzeni lat. Odnajdźcie fotografie z przeszłości i zestawcie je z dzisiejszym wizerunkiem przedstawionych na nich miejsc (np. tak jak poniżej). Z tak przygotowanych zdjęć zorganizujcie wystawę i wypromujcie ją wśród lokalnej społeczności.Jednostka realizując zadanie samodzielnie może uzyskać za nie maksymalnie 45 punktów. Współdziałanie daje organizatorom maksymalnie po 30 punktów.

-źródło: naszemiasto.pl (https://dnm.ppstatic.pl/kadr/k/r/ff/68/579a51f50b0d1_o,size,933×0,q,70,h,6f961e.jpg)

-źródło: kochamwroclaw.pl
(http://kochamwroclaw.pl/wp-content/uploads/PSX_20160617_174200-2.jpg)

 

VII. Wskazówki EDD

  • EDD odbywają się podczas wrześniowych weekendów.
  • EDD umożliwiają szerokiej publiczności dostęp do zabytków, które na co dzień są dla niej niedostępne.
  • Dostęp do tych miejsc powinien być bezpłatny. 
  • Organizatorzy powinni przygotować program dla szerokiej publiczności, w tym dla dzieci i młodzieży.
  • W programie EDD powinny znaleźć się wystawy, wykłady, koncerty, imprezy plenerowe itp.
  • Wszystkie kraje uczestniczące w obchodach używają oficjalnej nazwy: Europejskie Dni Dziedzictwa.
  • Logo EDD powinno pojawić się na wszystkich materiałach promocyjnych.
  • Miejsca udostępnione w ramach EDD powinny być oznakowane oficjalną flagą EDD.
  • Organizatorzy powinni stosować jednolitą wizualizację graficzną EDD. 
-źródło edd.nid.pl

Więcej o Europejskich Dniach Dziedzictwa możecie przeczytać na stronie edd.nid.pl.