Programowy Ruch Odkrywców

Programowy Ruch Odkrywców to ruch programowo-metodyczny działający w Związku Harcerstwa Polskiego, powstały przy udziale środowisk związanych z Rajdem Odkrywców (dawniej Rajdem Grunwaldzkim). Ruch składa się z instruktorów i wędrowników działających indywidualnie oraz drużyn i gromad posiadających miano Drużyny bądź Gromady Odkrywców.

Wszystko zaczęło się od rajdu – od lat staramy się, aby uczestnicy corocznej ekspedycji jak najlepiej poznali region, przez który wędrują. Odszukujemy stare zapiski, zaglądamy do najbardziej zapomnianych zakamarków, wchodzimy do domów lokalnych mieszkańców – wszystko po to, by ocalić od zapomnienia niezwykłe historie pozornie zwykłych miejsc.

Programowy Ruch Odkrywców powstał, gdy stwierdziliśmy, że pięć dni odkryć to za mało – tak powstała idea „rajdu na wynos”. Rajd Odkrywców często nazywamy „polowym laboratorium form pracy”, które ma zainspirować drużyny do podejmowania działań we własnych środowiskach. Aby ułatwić im to zadanie, co roku przygotowujemy propozycję programową zwykle opartą o tematykę RO, a także śródroczne zadania dodatkowe. Ich realizacja pozwala drużynom poznawać i pielęgnować dziedzictwo kulturowe oraz podejmować działania obywatelskie dla lokalnej społeczności. Co oznacza to w praktyce? Drużyny Odkrywców odnalazły kilkadziesiąt zabytków, wypromowały w swoich miastach nieznanych dotąd bohaterów, stworzyły tematyczne szlaki turystyczne, audiobooki czy reportaże.

 

Drużyny Odkrywców

fekty działań drużyn realizujących propozycje programowe i zadania dodatkowe są oceniane przez Zespół Mentorów na podstawie przygotowanych sprawozdań i reportaży. Każda z drużyn ma przydzielonego jednego z Mentorów, który wspiera ją w śródrocznej realizacji zadań. Zdobycie co najmniej 50 punktów w Rankingu PRO równoznaczne jest ze zdobyciem miana Drużyny Odkrywców, przyznawanego przez Naczelnika ZHP na wniosek Przewodniczącego PRO.

Miano Drużyny Odkrywców przyznaje Naczelnik Związku Harcerstwa Polskiego na wniosek Przewodniczącego PRO podstawowym jednostkom organizacyjnym ZHP oraz harcerskim klubom specjalnościowym. Jednostce harcerskiej wyróżnionej mianem Drużyny Odkrywców przysługuje prawo umieszczenia w nazwie określenia „Drużyna (Gromada, Krąg, Klub) Odkrywców”, a jej członkom – prawo używania brązowego Pierścienia Odkrywcy.

W rankingu PRO umieszczone są wszystkie jednostki harcerskie, których działania w ramach Programowego Ruchu Odkrywców zostały nagrodzone przyznaniem punktów.

Punkty w rankingu PRO zdobywa się za:

  • realizację całorocznych propozycji programowych ruchu PRO,
  • realizację innych śródrocznych działań, proponowanych przez ruch PRO (np. Europejskie Dni Dziedzictwa),
  • współorganizację Rajdu Odkrywców,
  • inne działania określone przez Konwent PRO.

Punkty w rankingu PRO są sumowane. Po zdobyciu określonej liczby punktów jednostka osiąga kolejny poziom zaawansowania:

  • poziom czarny (co najmniej 50 zdobytych punktów w rankingu PRO – równoznaczny z przyznaniem miana Drużyny Odkrywców),
  • poziom granatowy (co najmniej 125 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu czarnego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom zielony (co najmniej 200 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu granatowego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom czerwony (co najmniej 300 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu zielonego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom złoty (co najmniej 500 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu czerwonego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku).

Poziom zaawansowania jednostki w ruchu oznacza się na brązowym Pierścieniu Odkrywcy sznureczkiem w odpowiednim kolorze.

Awansowanie jednostek harcerskich na kolejne poziomy zaawansowania odbywa się latem każdego roku, w okresie pomiędzy finałem Rajdu Odkrywców a uroczystym rozpoczęciem nowego roku harcerskiego w PRO.

Szczyt PRO

W marcu każdego roku organizujemy wydarzenie skierowane do Drużyn i Gromad Odkrywców, środowisk realizujących propozycję programową, nie będących jeszcze w ruchu, oraz kadry PRO. Szczyt PRO jest m. in. formą wymiany doświadczeń związanych z realizacją propozycji programowej. Uczestnicy biorą udział w warsztatach związanych z tematem przewodnim, które ubogacą kolejny etap ich działań, debacie ze specjalistami oraz zajęciach związanych z regionem, w którym gościmy.

Kolejny Szczyt PRO odbędzie się w dniach 6-8 marca 2020 w Kutnie. Więcej informacji wkrótce.

Kadra PRO

Kadra PRO to indywidualni instruktorzy i wędrownicy działający w zespołach roboczych. To oni są odpowiedzialni za organizację Rajdu Odkrywców i Szczytu PRO, stworzenie propozycji programowych, wsparciee Drużyn Odkrywców i wiele innych działaniań PRO.

Oznaczenia przynależności do PRO

Członkowie Drużyn Odkrywców oraz Kadry PRO oznaczają swoją przynależność do PRO przez noszenie brązowej chusty z białym obszyciem oraz Pierścienia Odkrywcy.

Chusty PRO stanowią wyróżniki osób uczestniczących w działaniach Programowego Ruchu Odkrywców. Są przeznaczone do noszenia do munduru – na chuście drużyny, a w szczególnych wypadkach zamiast chusty drużyny, albo na koszulce lub koszuli.

Występują w dwóch rozmiarach:

  • „harcerskim” (100 cm * 70 cm * 70 cm
  • „skautowym” (130 cm * 93 cm * 93 cm)

Prawo noszenia chusty PRO przysługuje:

  • instruktorom i wędrownikom pełniącym funkcje instruktorskie – członkom Programowego Ruchu Odkrywców,
  • członkom drużyn, gromad, kręgów i klubów, należącym do Programowego Ruchu Odkrywców,
  • innym osobom – na podstawie zgody Przewodniczącego PRO (np. członkom obsługi Rajdu Odkrywców i Warsztatów „Drużyna PRO”, osobom ubiegającym się o członkostwo w ruchu po wykonaniu określonych zadań, Strażnikom Kapsuły Czasu PRO).

Pierścień Odkrywcy jest podstawowym wyróżnikiem Programowego Ruchu Odkrywców. Prawo jego noszenia posiadają:

  • członkowie drużyn, gromad, kręgów i klubów należących do ruchu (pierścień brązowy),
  • instruktorzy i wędrownicy – indywidualni członkowie ruchu, a także aktywni członkowie kadry ruchu, którzy nie są instruktorami ani wędrownikami pełniącymi funkcje instruktorskie, a zostali wyróżnieni przez Przewodniczącego PRO prawem noszenia pierścienia (pierścień srebrny),
  • osoby szczególnie zasłużone dla ruchu, wyróżnione przez Przewodniczącego PRO (pierścień złoty).

W pierścieniu znajdują się dwa otwory, przy pomocy których mocuje się sznureczki, umożliwiające dodatkowe przymocowanie pierścienia do chusty.

Na pierścieniu srebrnym nosi się sznureczki w kolorach brązowym i białym.

Sznureczki na pierścieniu brązowym służą do oznaczenia poziomu zaawansowania jednostki w ruchu. Tuż po uzyskaniu przez jednostkę prawa noszenia Pierścienia Odkrywcy jej członkowie noszą na pierścieniach sznureczki w kolorze czarnym. Kolor zmienia się wraz z osiągnięciem kolejnych poziomów zaawansowania:

  • poziom granatowy (co najmniej 125 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu czarnego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom zielony (co najmniej 200 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu granatowego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom czerwony (co najmniej 300 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu zielonego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku),
  • poziom złoty (co najmniej 500 zdobytych punktów w rankingu PRO, nie wcześniej niż w kolejnym roku kalendarzowym po osiągnięciu poziomu czerwonego, pod warunkiem zdobycia jakichkolwiek punktów w danym roku).